İlaç allerjisi ne sıklıkta görülür?

Toplumda ilaç alerjisinin ne sıklıkta görüldüğü ne yazık ki tam olarak bilinmemektedir.
Ancak hastaneye yatan hastalarda genel olarak %2 civarında ilaç alerjisi geliştiği bildirilmektedir.

İlaç alerjisi belirtileri nelerdir?

İlaç alındığında ortaya çıkan her reaksiyon alerji olmayabilir. İlaçların önerilen kullanım dozlarında ya da önerilen dozu aşan kullanımlarında karşılaşılan yan etkiler yanlışlıkla alerji olarak tanımlanabilmekte ve kişilerin hayatını etkilemektedir.

SIK GÖRÜLEN ALLERJİK BELİRTİLER	SIK OLMAYAN ALLERJİK BELİRTİLER	SİSTEMİK BELİRTİLER
Sıklıkla cilt reaksiyonları ile karşılaşılır: Ürtiker (kurdeşen) Anjioödem (şişlik) Makülopapüler döküntü (kaşıntılı, kızamık benzeri döküntüler) Fiks ilaç erüpsiyonu ( her ilaç alımında aynı yerde gelişen, keskin sınırlı reaksiyon)	Üst ve alt solunum yoluna ait belirtiler Nezle hali Nefes darlığı, hırıltılı solunum, öksürük Kalp-dolaşım sistemine ait belirtiler Çarpıntı Tansiyon düşüklüğü Bayılma hissi Mide-barsak sistemine ait belirtiler Bulantı, kusma Karın ağrısı, kramplar İshal Bilinç kaybı	Allerjik şok (anafilaksi) İlaç ateşi Serum hastalığı Vaskülit

Hangi ilaçlara karşı alerji gelişebilir?

Teorik olarak kullanılan tüm ilaçlara karşı alerjik reaksiyon gelişme riski vardır. Sonuç olarak ilaçlar bağışıklık sistemimiz açısından yabancı madde olarak algılanır. Ancak bazı grup ilaçlarla alerjik reaksiyon daha fazla görülür. Sıklıkla alerjik reaksiyon gelişen ilaçlar:

• Antibiyotikler (penisilin, sefalosproin gibi)
• Ağrı kesiciler (aspirin, metamizol (novalgin), non-steroidal antiinflamatuarlar (apranax, majezik, cataflam, diclofen vb..)
• Lokal anestezikler (diş çekimi gibi işlemlerde kullanılan ilaçlar
• Genel anestezide kullanılan ilaçlar
• Görüntüleme yöntemleri esansında kullanılan ilaçlar (radyokontrast maddeler)

İlaçlarla ilişkili bazı durumlar ilaç alerjisi gelişme riskini arttırır. Bunlar:

• İlaç ne kadar yaygın kullanılıyorsa o kadar risk artar
• Karmaşık yapıdaki ilaçlarla risk daha fazladır
• İlaç deri altına (subkutan) ya da damar içine (intravenöz-iv) uygukanmışsa risk artar
• İlacın uzun süreli ya da sık aralıklarla kullnılması riski arttırır

Kimlerde ilaç allerjisi görülme riski daha fazladır?

• Erişkinlerde çocuklara göre daha fazla görülür
• Kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür
• Ailesinde ilaç alerjisi olanlarda daha fazla görülür
• Herhangi bir ilaca karşı alerjisi olanlarda diğer ilaçlara karşı allerji gelişme riski de artar

İlaç alerjisi tanısı nasıl konur?

Tüm alerjik hastalıklarda olduğu gibi hastanın öyküsü çok önemlidir. Tanı koymak için gerekli işlemleri hastanın hekime verdiği öykü yönlendirecektir. Gelişen reaksiyon ile alınan ilaç arasında ki işkinin ortaya konması son derece önemlidir. İlacın kaçıncı dozunda, ilaç alımından ne kadar süre sonra ne gibi belirtilerin ortaya çıktığı, bunların nasıl ve ne sürede düzeldiği çok önemlidir. Öyküde önemli bir nokta da, son 2 hafta içinde kullanılan tüm ilaçların gelişen reaksyiondan sorumlu olabileceğinin akılda tutulmasıdır.

Tanısal testler deri testleri, kan testleri veya provokasyon testleridir. Ancak toplumda ki yaygın inanışın aksine ne yazık ki herhangi bir kan ve/veya deri testi ile kişinin hangi ilaçalra alerjisi olduğu tespit edilememektedir. Hasta tarafından verilen bilgilerle sorumlu ajanı bulmak üzere bu testler yapılabilir. Ancak ilaç testleri oldukça riskli testler olup, sadece bu konuda eğitimli personelin bulunduğu merkezlerde allerji uzmanları tarafından yapılmalıdır. Diğer önemli bir nokta ise testlerin yapılma zamanıdır. Reaksiyon gelişimin hemen akabinde bu testlerin yapılması uygun değildir.

İlaç allerjisi nasıl tedavi edilir?

Kısa ve uzun dönem tedavi yaklaşımı vardır.

• İlk etapta sorumlu olduğu düşünülen ilaçların kesilmesi ve gelişen reaksiyonların tedavisi ve gereklidir.
• Daha sonra kişinin aynı ilacı kullanıp kullanmayacağının belirlenmesi, yerine kullanabileceği alternatif ilaçların tespiti ve bazı özel durumlarda o ilaca karşı vücudun alıştırılması (desensitizasyon) gereklidir. bU işlmeler haytaı tehdit edici risk taşımakta olduğundan sadece eğitimli personelin bulunduğu merkezlerde allerji uzmanları tarafından yapılmalıdır.

Astım Alerji Merkezi Tüm hakları saklıdır. © 2010